VEHICLE EXTRACTION TECHNIQUES: Edition 5, Anthony Hann, 2004

Ilustrowany podręcznik szkoleniowy omawiający techniki bezpiecznej ewakuacji poszkodowanych z pojazdów, ze szczególnym naciskiem na utrzymanie osiowości kręgosłupa, minimalizację skręcania ciała i efektywną organizację działań na miejscu zdarzenia, przeznaczony do wykorzystania z kursem jednodniowym i jako materiał referencyjny dla zespołów ratowniczych.

Publikacja zawiera szczegółowe, krok‑po‑kroku procedury dla różnych konfiguracji pojazdu i pozycji poszkodowanego, rekomendacje sprzętowe, ustawienie stref pracy oraz uzasadnienie ograniczania niepotrzebnych cięć pojazdu w kontekście „złotej godziny”.

1. Wprowadzenie: założenia, poziom wyszkolenia, rola treningu, słowniczek i zakres stosowania w terenie.
2. Zastosowanie w terenie: obchody 5–10 m i 2–5 m, strefy (ambulans, narzędzia, pożar, „rubbish”), dostęp do pacjenta, jednoczesność cięć i opieki medycznej, ocena ABC/VSS, AMPLE, unieruchomienie.
3. Zasady uwalniania: utrzymanie osi kręgosłupa i minimalizacja skręcania ciała; wpływ organizacji sceny na skrócenie czasu działań.
4. Uwolnienie przez tylną szybę – fotel przedni: przygotowanie, opcjonalne usunięcie dolnej części kierownicy, tworzenie otworu, wprowadzenie LSB, użycie liny i CED, unieruchomienie.
5. Uwolnienie przez tylne okno boczne – fotel przedni: konfiguracja siedzeń, wprowadzenie LSB przez okno, rotacja na bok i wysuw po LSB.
6. Uwolnienie przez tylną szybę – fotel tylny: pasy w pachwinach, ustawienie zespołu, rotacja LSB do poziomu i wysuw.
7. Pionowy lift z siedzenia: wykorzystanie CED jako „uchwytów”, przygotowanie dachu (flap/zdjęcie), szybkie wysunięcie do poziomu i unieruchomienie.
8. Uwolnienie przez okno po przeciwnej stronie – z siedzenia: wprowadzenie LSB przez okno, rotacja na bok i na plecy, wysuw segmentowy.
9. Uwalnianie bokiem – oparcie o drzwi: ustawienie LSB za plecami, opuszczenie do poziomu, wysunięcie i stabilizacja.
10. Uwalnianie przez drzwi boczne – z siedzenia (ostatnia opcja): przygotowanie otworu/zdjęcie drzwi i dachu, rotacja podczas wysuwu po LSB.
11. Pojazd na boku – uwalnianie przez dach: pełne zdjęcie dachu („can opener”), modyfikowany straddle‑lift, wysuw po LSB, stabilizacja.
12. Pojazd na dachu – uwalnianie do tyłu: dostęp przez tylną szybę, modyfikowany straddle‑lift, wysuw po LSB, przewrócenie do pozycji supine i unieruchomienie.
13. Pojazd na dachu – uwalnianie bokiem: otwarcie/zdjęcie boku, wprowadzenie LSB przez krawędź dachu, wysuw i stabilizacja.
14. Pojazd na dachu – uwolnienie z pasów: użycie CED jako szyny tułowia, kontrolowane cięcie pasa, opuszczenie na LSB przez tylną szybę.